
Jak woda dostaje się na czubek wysokiego drzewa?
Wyciągają ją liście. Gdy woda paruje przez maleńkie otworki w liściach, ciągnie za sobą słup wody w cienkich rurkach drewna, aż od samych korzeni. Drzewo nie ma żadnej pompy.
Cząsteczki wody mocno się ze sobą trzymają, więc słup wody w naczyniach jest jak nitka, której niełatwo przerwać. Fizycy nazywają to kohezją. Dzięki temu woda dociera nawet na szczyt sekwoi, ponad sto metrów nad ziemię.
Duże drzewo w upalny dzień wyparowuje setki litrów wody. To schładza powietrze, dlatego w lesie i pod drzewami jest latem wyraźnie chłodniej niż na betonie.
Wiosną, zanim pojawią się liście, wodę z cukrami pcha w górę ciśnienie z korzeni. Właśnie wtedy można z brzozy uzyskać sok brzozowy.
Z dawnych wierzeń
Sok brzozowy, który płynie wiosną, był u Słowian napojem odradzającym siły, piciem zdrowia po zimie. Wierzono, że kto napije się go na wiosnę, będzie zdrowy cały rok, a dziewczęta myły nim twarz, żeby były piękne. Zbierano go z naciętych pni przez rurki z kory. Dziś to wiosenny przysmak, ale zbieranie soku w lesie wymaga zgody nadleśnictwa, bo nacięcie rani drzewo.