Wejdź do lasu
Korzenie drzewka bonsai wyjęte z donicy
Bonsai

Bonsai i grzybnia

Drzewo w lesie nie żyje samo. Jego korzenie oplata grzybnia, która podaje mu wodę i sole mineralne, a w zamian dostaje cukier. Ten sam układ działa w donicy bonsai, tylko w małej skali.

Pokaż swoje prawdziwe bonsaigablotka w Twoim profiluOtwórz Bonsai w aplikacji

Co mówi prawo

Drzewko z natury tylko za zgodą

Każde drzewo ma właściciela. Żeby zabrać siewkę albo stare drzewko (yamadori), potrzebujesz zgody właściciela terenu, a w lesie państwowym zgody nadleśnictwa. Zabranie drzewka albo wykopanie korzeni z cudzego lasu bez zgody może być wykroczeniem (Kodeks wykroczeń, między innymi artykuły 120 i 148).

Parki narodowe i rezerwaty

W parkach narodowych i rezerwatach przyrody nie wolno pozyskiwać ani niszczyć roślin i grzybów (ustawa o ochronie przyrody, artykuł 15). Stamtąd nie zabieramy niczego, także ziemi z grzybnią.

Gatunki chronione

Dziko rosnący cis pospolity i kosodrzewina są pod ochroną częściową (rozporządzenie Ministra Środowiska z 9 października 2014 roku w sprawie ochrony gatunkowej roślin). Na bonsai bierzemy je ze szkółki.

Ściółka i ziemia z lasu

W lesie nie wolno rozgarniać ani zbierać ściółki, ani niszczyć grzybów i grzybni (ustawa o lasach, artykuł 30). Garść ziemi spod sosny weź z własnej działki albo zapytaj leśniczego.

Co mówi teoria: to, co pewne

Mikoryza działa także w donicy

Sosna, świerk, modrzew, buk, dąb, grab, brzoza i lipa żyją z grzybami, które otulają końcówki korzeni białym płaszczem (ektomikoryza). W donicy drzewko ma mało ziemi, więc grzybnia, która sięga dalej niż korzeń, realnie mu pomaga.

Biały nalot na korzeniach sosny to zwykle dobry znak

Przy przesadzaniu sosny często widać białą, watowatą grzybnię o zapachu lasu. To nie pleśń. Zgnilizna wygląda inaczej: korzenie są czarne, miękkie i brzydko pachną.

Nie każde drzewo ma te same grzyby

Klon, jałowiec, cis, jabłoń, głóg i tarnina żyją z innym typem grzybów (mikoryza arbuskularna). Te grzyby są mikroskopijne i nigdy nie wypuszczają owocników, więc nie zobaczysz ich gołym okiem.

W donicach wyrastają małe grzyby

W donicach i szkółkach owocują czasem grzyby wczesnych etapów życia drzewa: lakówki, włośnianki, chropiatka pospolita, krowiak podwinięty. Przy sosnach w dużych donicach zdarzają się maślaki. Nie jedz ich bez pewnego oznaczenia: krowiak podwinięty i włośnianki są trujące.

Co mówi teoria: to, czego nie wiemy na pewno

Prawdziwek w donicy z bukiem

Borowik szlachetny naprawdę żyje w mikoryzie z bukiem, dębem, świerkiem i sosną. Ale owocuje przy dużych, dojrzałych drzewach i potrzebuje dużej objętości gleby. Do dziś nikt nie uprawia go w sposób powtarzalny nawet w gruncie. Owocnik w donicy bonsai jest więc praktycznie nierealny i nie warto na niego liczyć.

Garść starej ziemi przy przesadzaniu

Tradycja bonsai radzi, żeby przy przesadzaniu sosny dosypać trochę starego podłoża z białą grzybnią. To sensowna i tania praktyka, ale brakuje porządnych badań w donicach bonsai, które pokazałyby, o ile lepiej drzewko potem rośnie.

Szczepionki mikoryzowe ze sklepu

Bywają pomocne w jałowym podłożu, na przykład w samej akadamie. Wyniki badań są mieszane: w wielu próbach drzewka i tak same łapały grzyby z otoczenia. Nie jest to obowiązkowy zakup.

Które grzyby żyją z jakim drzewem

To pary znane z lasu. W donicy grzybnia może żyć na korzeniach, ale owocniki tych gatunków pojawiają się tam bardzo rzadko albo wcale.

Jak dbać o grzybnię w donicy

Pytania

Czy w donicy bonsai może wyrosnąć prawdziwek?

Praktycznie nie. Borowik szlachetny żyje w mikoryzie z bukiem, dębem, świerkiem i sosną, ale owocuje przy dużych, dojrzałych drzewach i w dużej objętości gleby. Nikt nie uprawia go dotąd w sposób powtarzalny nawet w gruncie.

Biała grzybnia w donicy bonsai: zostawić czy usunąć?

Zostawić. Biała, watowata grzybnia o zapachu lasu na korzeniach sosny, świerka czy buka to zwykle mikoryza, która pomaga drzewku. Usuwa się tylko zgniłe korzenie: czarne, miękkie i brzydko pachnące.

Czy grzyby, które wyrosły w donicy bonsai, są jadalne?

Nie zakładaj tego. W donicach często rosną gatunki trujące, na przykład krowiak podwinięty i włośnianki. Bez pewnego oznaczenia nie jedz żadnego grzyba.

Czy trzeba kupować szczepionkę mikoryzową do bonsai?

Nie trzeba. Może pomóc w jałowym podłożu, ale wyniki badań są mieszane. Często wystarcza garść starego podłoża spod zdrowego drzewka tego samego gatunku.

Źródła