
Sromotnik smrodliwy (sromotnik bezwstydny)
Phallus impudicus
Nazwy ludowe: sromotnik bezwstydny, sromotnik wstydliwy, czarcie jajo, panna-bedłka
Jak rozpoznać
- Młody to białe „jajo” wielkości jaja kurzego, częściowo w ziemi, w środku galareta.
- Dojrzały: biały, gąbczasty, pusty słupek 10–25 cm wyrastający z pochwy po jaju.
- Na szczycie dzwonkowata główka pokryta oliwkowozielonym, śmierdzącym śluzem.
- Intensywny zapach padliny zwabia muchy, które zjadają śluz.
Z bliska
zielony śluzGłówka
Główka dzwonkowata, pokryta oliwkowozielonym, śmierdzącym śluzem; pod śluzem siateczkowata.
gąbczastyTrzon
Biały, gąbczasty, pusty słupek 10–25 cm.
pochwa / jajoNasada
U nasady pochwa po białym „jaju”. Młode jajo łatwo pomylić z purchawką.
galareta w jajuPrzekrój jaja
Przecięte jajo: warstwa galarety, zielonkawa główka i biały zarodek słupka – nie jednolita biel purchawki.
Zbliżenia to ilustracje AI. Każdą wątpliwość rozstrzyga grzyboznawca lub zielarz, nie zdjęcie.
Gdzie i kiedy rośnie
Lasy liściaste i iglaste, parki, ogrody, na żyznej glebie i przy próchniejącym drewnie. Od czerwca do października; pospolity.
stylutmarkwimajczelipsiewrzpaźlisgru
Najczęściej pod: lasy liściaste i iglaste, parki, ogrody.
Uwaga na sobowtóra
Muchomor zielonawy. Młody sromotnik („czarcie jajo”) przypomina jajo muchomora. Przekrojone jajo sromotnika ma galaretę i zielonkawy zarys kapelusza, muchomor – zarys kapelusza z blaszkami.
Porównanie cecha po cesze: Mądziak psi czy Sromotnik smrodliwy?
Dobrze wiedzieć
Nietrujący. Dojrzały owocnik niejadalny (odór); młode „jaja” bywają w niektórych źródłach opisywane jako jadalne, ale łatwo je pomylić z jajami muchomorów – nie zalecamy.
Gdzie w Polsce
Najwięcej notowań w bazie GBIF: podlaskie, wielkopolskie, pomorskie, małopolskie, dolnośląskie.
Najczęstsze pytania
Czy sromotnik smrodliwy jest jadalny?
Nie, sromotnik smrodliwy jest niejadalny. Nietrujący. Dojrzały owocnik niejadalny (odór); młode „jaja” bywają w niektórych źródłach opisywane jako jadalne, ale łatwo je pomylić z jajami muchomorów – nie zalecamy.
Kiedy rośnie sromotnik smrodliwy?
Czerwiec – październik. Lasy liściaste i iglaste, parki, ogrody, na żyznej glebie i przy próchniejącym drewnie. Od czerwca do października; pospolity.
Sromotnik smrodliwy: z czym łatwo go pomylić?
Najczęściej z gatunkiem Muchomor zielonawy. Młody sromotnik („czarcie jajo”) przypomina jajo muchomora. Przekrojone jajo sromotnika ma galaretę i zielonkawy zarys kapelusza, muchomor – zarys kapelusza z blaszkami.
Gdzie w Polsce rośnie sromotnik smrodliwy?
Najwięcej notowań (GBIF): podlaskie, wielkopolskie, pomorskie, małopolskie, dolnośląskie. Najczęściej pod: lasy liściaste i iglaste, parki, ogrody.