
Sarniak dachówkowaty
Sarcodon imbricatus
Nazwy ludowe: sarniak świerkowy, sarna, jastrzębiec
Jak rozpoznać
- Kapelusz duży, brązowy, pokryty grubymi, ciemnymi, odstającymi łuskami ułożonymi jak dachówki.
- Pod kapeluszem gęste, kruche kolce, najpierw jasne, potem szarobrązowe.
- Trzon krótki, gruby, jasnobrązowy; środek kapelusza często wklęsły.
- Rośnie na ziemi w borach, często w łukach lub kręgach.
Z bliska
kolceSpód kapelusza
Pod kapeluszem gęste, kruche kolce zamiast blaszek, najpierw jasne, potem szarobrązowe.
krótki, grubyTrzon
Trzon krótki, gruby, jasnobrązowy, bez pierścienia.
na ziemiNasada trzonu
Rośnie na ziemi w borach, często w łukach lub kręgach; nasada bez pochwy.
łuski + kolcePrzekrój
Miąższ białawy do szarobrązowego; w przekroju widać grube łuski na wierzchu i kolce od spodu.
Zbliżenia to ilustracje AI. Każdą wątpliwość rozstrzyga grzyboznawca lub zielarz, nie zdjęcie.
Gdzie i kiedy rośnie
Lasy iglaste, głównie pod świerkami (bliźniaczy sarniak sosnowy – pod sosnami), na kwaśnej glebie. Od sierpnia do października.
stylutmarkwimajczelipsiewrzpaźlisgru
Najczęściej pod: świerk (sarniak sosnowy – sosna).
Uwaga na sobowtóra
Kolczakówka szorstka. Kolczakówka szorstka (Sarcodon scabrosus) ma drobniejsze łuski i niebieskozieloną podstawę trzonu; jest bardzo gorzka i niejadalna.
Porównanie cecha po cesze: Sarniak sosnowy czy Sarniak dachówkowaty?
W kuchni
Zbieraj młode okazy; najlepiej ususzyć i zemleć na aromatyczną przyprawę do sosów. Świeże obgotuj i odlej wodę – usuwa gorycz.
Dobrze wiedzieć
Jadalne są tylko młode okazy; starsze bywają gorzkie i u części osób powodują dolegliwości żołądkowe. Najczęściej używany suszony jako przyprawa.
Gdzie w Polsce
Najwięcej notowań w bazie GBIF: małopolskie, pomorskie, dolnośląskie, zachodniopomorskie, lubelskie.
Najczęstsze pytania
Czy sarniak dachówkowaty jest jadalny?
Warunkowo. Jadalne są tylko młode okazy; starsze bywają gorzkie i u części osób powodują dolegliwości żołądkowe. Najczęściej używany suszony jako przyprawa.
Kiedy rośnie sarniak dachówkowaty?
Sierpień – październik. Lasy iglaste, głównie pod świerkami (bliźniaczy sarniak sosnowy – pod sosnami), na kwaśnej glebie. Od sierpnia do października.
Sarniak dachówkowaty: z czym łatwo go pomylić?
Najczęściej z gatunkiem Kolczakówka szorstka. Kolczakówka szorstka (Sarcodon scabrosus) ma drobniejsze łuski i niebieskozieloną podstawę trzonu; jest bardzo gorzka i niejadalna.
Gdzie w Polsce rośnie sarniak dachówkowaty?
Najwięcej notowań (GBIF): małopolskie, pomorskie, dolnośląskie, zachodniopomorskie, lubelskie. Najczęściej pod: świerk (sarniak sosnowy – sosna).