
Płachetka zwyczajna
Cortinarius caperatus
Nazwy ludowe: płachetka kołpakowata, kołpak, turek, niemka, bydlarka
Jak rozpoznać
- Kapelusz 4–12 cm, słomkowożółty do ochrowego, na szczycie z białawym, jakby oszronionym nalotem, często pomarszczony promieniście.
- Trzon białawy, z wyraźnym błoniastym pierścieniem, u nasady czasem resztki osłony.
- Blaszki gliniastożółte, potem rdzawobrązowe; wysyp zarodników rdzawobrązowy.
- Miąższ białawy, smak łagodny.
Z bliska
rdzawe blaszkiSpód kapelusza
Blaszki gliniastożółte, potem rdzawobrązowe.
pierścieńTrzon
Trzon białawy, z wyraźnym błoniastym pierścieniem.
resztki osłonyNasada trzonu
U nasady czasem resztki osłony, ale bez workowatej pochwy.
białawyPrzekrój
Miąższ białawy, smak łagodny.
Zbliżenia to ilustracje AI. Każdą wątpliwość rozstrzyga grzyboznawca lub zielarz, nie zdjęcie.
Gdzie i kiedy rośnie
Bory iglaste i mieszane na kwaśnych glebach, często masowo wśród borówek; od sierpnia do października.
stylutmarkwimajczelipsiewrzpaźlisgru
Najczęściej pod: sosna, świerk, buk; często w borówkach.
Uwaga na sobowtóra
Zasłonak rudy. Zasłonaki mają tylko delikatną pajęczynowatą zasnówkę, a nie błoniasty pierścień; zasłonak rudy jest rudopomarańczowy. Płachetka ma trwały, błoniasty pierścień i siwy nalot na kapeluszu.
W kuchni
Dobra smażona, duszona i do zup; nadaje się też do marynowania. Trzony bywają łykowate.
Dobrze wiedzieć
Często bywa robaczywa – dokładnie przeglądaj owocniki. Zbieraj tylko okazy z wyraźnym błoniastym pierścieniem.
Gdzie w Polsce
Najwięcej notowań w bazie GBIF: pomorskie, zachodniopomorskie, świętokrzyskie, podlaskie, wielkopolskie.
Najczęstsze pytania
Czy płachetka zwyczajna jest jadalna?
Tak, płachetka zwyczajna to grzyb jadalny.
Kiedy rośnie płachetka zwyczajna?
Sierpień – październik. Bory iglaste i mieszane na kwaśnych glebach, często masowo wśród borówek; od sierpnia do października.
Płachetka zwyczajna: z czym łatwo ją pomylić?
Najczęściej z gatunkiem Zasłonak rudy. Zasłonaki mają tylko delikatną pajęczynowatą zasnówkę, a nie błoniasty pierścień; zasłonak rudy jest rudopomarańczowy. Płachetka ma trwały, błoniasty pierścień i siwy nalot na kapeluszu.
Gdzie w Polsce rośnie płachetka zwyczajna?
Najwięcej notowań (GBIF): pomorskie, zachodniopomorskie, świętokrzyskie, podlaskie, wielkopolskie. Najczęściej pod: sosna, świerk, buk; często w borówkach.