
Piestrzyca kędzierzawa
Helvella crispa
Jak rozpoznać
- Owocnik 2–10 cm (wyjątkowo do 25 cm) wysokości, z główką i trzonem.
- Główka 2–5 cm, nieregularna, płatowata, pofałdowana, czasem siodłowato wklęsła; biaława do kremowoochrowej.
- Trzon 3–10 cm, wyraźnie podłużnie bruzdowany i jamkowaty, rozszerzony u dołu, tej samej barwy co główka.
- Miąższ cienki i kruchy.
Z bliska
płaty i fałdyGłówka
Główka nieregularnie płatowata i pofałdowana, biaława lub kremowa, od spodu omszona.
głębokie bruzdyTrzon
Trzon z głębokimi, podłużnymi bruzdami i jamkami, jak żebrowana kolumna.
rozszerzonaNasada trzonu
Trzon rozszerza się ku dołowi; wyrasta wprost z ziemi, bez pochwy.
komory w trzoniePrzekrój
Miąższ cienki, kruchy, białawy; trzon w środku podzielony na puste komory.
Zbliżenia to ilustracje AI. Każdą wątpliwość rozstrzyga grzyboznawca lub zielarz, nie zdjęcie.
Gdzie i kiedy rośnie
Wilgotne lasy liściaste, chętnie na glebach wapiennych, także parki, ogrody i pobocza dróg. Od sierpnia do listopada; w Polsce średnio pospolita.
stylutmarkwimajczelipsiewrzpaźlisgru
Najczęściej pod: lasy liściaste, zwłaszcza z bukiem; parki, pobocza dróg.
Uwaga na sobowtóra
Piestrzyca giętka. Piestrzyca giętka jest mniejsza, ma siodłowatą główkę i gładki trzon bez bruzd i jamek.
Dobrze wiedzieć
Starsze atlasy (także część polskich) podają ją jako jadalną po ugotowaniu. Nowsze źródła ostrzegają: owocniki zawierają lub mogą zawierać metylohydrazyny i gyromitrynę, jak piestrzenice. Nie ma dowodów, że gotowanie usuwa te toksyny. Odradzamy jedzenie.
Najczęstsze pytania
Czy piestrzyca kędzierzawa jest jadalna?
Nie. To grzyb trujący. Prawdopodobnie gyromitryna, która w organizmie przechodzi w metylohydrazynę (dokładnych analiz tego gatunku brakuje). Po zjedzeniu surowych owocników opisywano dolegliwości żołądkowo-jelitowe. U piestrzenic gyromitryna daje po 6–24 godzinach osłabienie, wymioty, bóle głowy i brzucha, uszkadza wątrobę i krwinki; działa też rakotwórczo.
Kiedy rośnie piestrzyca kędzierzawa?
Sierpień – listopad. Wilgotne lasy liściaste, chętnie na glebach wapiennych, także parki, ogrody i pobocza dróg. Od sierpnia do listopada; w Polsce średnio pospolita.
Piestrzyca kędzierzawa: z czym łatwo ją pomylić?
Najczęściej z gatunkiem Piestrzyca giętka. Piestrzyca giętka jest mniejsza, ma siodłowatą główkę i gładki trzon bez bruzd i jamek.