
Mleczaj paskudnik
Lactarius turpis
Nazwy ludowe: mleczaj oliwkowobrązowy
Jak rozpoznać
- Kapelusz 5–20 cm, ciemnooliwkowy do oliwkowobrązowego, lepki, z podwiniętym, filcowatym brzegiem.
- Po zranieniu wydziela białe mleczko o bardzo ostrym, piekącym smaku.
- Blaszki białawe, gęste, po uszkodzeniu brązowieją.
- Trzon krótki, gruby, oliwkowy, często z jamkami.
Z bliska
blaszkiSpód kapelusza
Blaszki białawe, gęste, po uszkodzeniu brązowieją.
jamkiTrzon
Trzon krótki, gruby, oliwkowy, często z jamkami.
bez pochwyNasada trzonu
Nasada bez pochwy; rośnie pod brzozami.
mleczkoPrzekrój
Białe, ostre mleczko po zranieniu.
Zbliżenia to ilustracje AI. Każdą wątpliwość rozstrzyga grzyboznawca lub zielarz, nie zdjęcie.
Gdzie i kiedy rośnie
Pospolity w lasach z brzozą (często też ze świerkiem), na kwaśnych glebach; od lipca do października.
stylutmarkwimajczelipsiewrzpaźlisgru
Najczęściej pod: brzoza, świerk.
Uwaga na sobowtóra
Gołąbek zielonawy. Gołąbki nie wydzielają mleczka po złamaniu i mają kruchy, ziarnisty miąższ. Paskudnik po przełamaniu wydziela obfite, białe, piekące mleczko.
Dobrze wiedzieć
W Europie Zachodniej i w polskich atlasach uznawany za niejadalny; na Syberii jadany po długim moczeniu i soleniu. Zawiera mutagenną nekatorynę, której gotowanie nie usuwa całkowicie – dlatego oznaczony ostrożnościowo jako trujący.
Gdzie w Polsce
Najwięcej notowań w bazie GBIF: mazowieckie, pomorskie, zachodniopomorskie, małopolskie, podlaskie.
Najczęstsze pytania
Czy mleczaj paskudnik jest jadalny?
Nie. To grzyb trujący. Ostre podrażnienie przewodu pokarmowego (wymioty, biegunka) po kilku godzinach; nekatoryna wykazuje działanie mutagenne.
Kiedy rośnie mleczaj paskudnik?
Lipiec – październik. Pospolity w lasach z brzozą (często też ze świerkiem), na kwaśnych glebach; od lipca do października.
Mleczaj paskudnik: z czym łatwo go pomylić?
Najczęściej z gatunkiem Gołąbek zielonawy. Gołąbki nie wydzielają mleczka po złamaniu i mają kruchy, ziarnisty miąższ. Paskudnik po przełamaniu wydziela obfite, białe, piekące mleczko.
Gdzie w Polsce rośnie mleczaj paskudnik?
Najwięcej notowań (GBIF): mazowieckie, pomorskie, zachodniopomorskie, małopolskie, podlaskie. Najczęściej pod: brzoza, świerk.