
Łuskwiak zmienny
Kuehneromyces mutabilis
Nazwy ludowe: łuszczak zmienny, opieńka zmienna
Jak rozpoznać
- Rośnie w gęstych kępach na pniakach i martwym drewnie drzew liściastych.
- Kapelusz 2–6 cm, miodowobrązowy, higrofaniczny: wysychając jaśnieje od środka, przez co jest dwubarwny.
- Trzon z błoniastym pierścieniem; poniżej pierścienia gęsto pokryty ciemnymi, odstającymi łuseczkami.
- Blaszki jasne, potem cynamonowobrązowe; wysyp zarodników rdzawobrązowy.
Z bliska
cynamonowe blaszkiSpód kapelusza
Blaszki jasne, potem cynamonowobrązowe.
łuseczki pod pierścieniemTrzon
Trzon z błoniastym pierścieniem; poniżej gęste, ciemne, odstające łuseczki (hełmówka ma gładkie włókienka).
kępy na drewnieNasada trzonu
Gęste kępy na pniakach drzew liściastych; trzony u dołu ciemne. Zawsze wykręcaj cały grzyb.
cienki miąższPrzekrój
Miąższ cienki, jasny, przyjemny zapach. Łatwo pomylić z trującą hełmówką.
Zbliżenia to ilustracje AI. Każdą wątpliwość rozstrzyga grzyboznawca lub zielarz, nie zdjęcie.
Gdzie i kiedy rośnie
Pniaki i martwe drewno drzew liściastych (buk, brzoza, olcha), rzadko iglastych; od wiosny (kwiecień) do jesieni (listopad).
stylutmarkwimajczelipsiewrzpaźlisgru
Najczęściej pod: buk, brzoza, olcha (pniaki drzew liściastych).
Uwaga na sobowtóra
Hełmówka jadowita. Hełmówka ma trzon pod pierścieniem pokryty tylko srebrzystymi, przylegającymi włókienkami, częściej rośnie na drewnie iglastym i jest śmiertelnie trująca. Cecha łuseczek nie zawsze jest pewna – w razie wątpliwości nie zbieraj.
Porównanie cecha po cesze: Łuskwiak zmienny czy Hełmówka jadowita?
W kuchni
Kapelusze dobrze ugotować lub udusić; nadają się do zup i sosów. Trzony są łykowate.
Dobrze wiedzieć
Jadalny i smaczny, ale łatwo go pomylić ze śmiertelnie trującą hełmówką jadowitą, rosnącą w tych samych miejscach. Tylko dla doświadczonych grzybiarzy; w handlu dopuszczony wyłącznie z upraw. Jedz tylko kapelusze, po ugotowaniu.
Gdzie w Polsce
Najwięcej notowań w bazie GBIF: wielkopolskie, pomorskie, zachodniopomorskie, śląskie, mazowieckie.
Najczęstsze pytania
Czy łuskwiak zmienny jest jadalny?
Warunkowo. Jadalny i smaczny, ale łatwo go pomylić ze śmiertelnie trującą hełmówką jadowitą, rosnącą w tych samych miejscach. Tylko dla doświadczonych grzybiarzy; w handlu dopuszczony wyłącznie z upraw. Jedz tylko kapelusze, po ugotowaniu.
Kiedy rośnie łuskwiak zmienny?
Kwiecień – listopad. Pniaki i martwe drewno drzew liściastych (buk, brzoza, olcha), rzadko iglastych; od wiosny (kwiecień) do jesieni (listopad).
Łuskwiak zmienny: z czym łatwo go pomylić?
Najczęściej z gatunkiem Hełmówka jadowita. Hełmówka ma trzon pod pierścieniem pokryty tylko srebrzystymi, przylegającymi włókienkami, częściej rośnie na drewnie iglastym i jest śmiertelnie trująca. Cecha łuseczek nie zawsze jest pewna – w razie wątpliwości nie zbieraj.
Gdzie w Polsce rośnie łuskwiak zmienny?
Najwięcej notowań (GBIF): wielkopolskie, pomorskie, zachodniopomorskie, śląskie, mazowieckie. Najczęściej pod: buk, brzoza, olcha (pniaki drzew liściastych).