
Gąsówka fioletowawa (gąska fioletowa)
Collybia nuda
Nazwy ludowe: Lepista nuda, gąska fioletowa
Jak rozpoznać
- Kapelusz 5–15 cm, gładki, młody fioletowy, starszy płowieje do brązowawego lub ochrowego.
- Blaszki gęste, fioletowe, łatwo oddzielają się od miąższu.
- Trzon fioletowy, włóknisty, często zgrubiały u podstawy, bez pierścienia i zasnówki.
- Zapach owocowy, przyjemny; wysyp zarodników bladoróżowy.
Z bliska
fioletowe blaszkiSpód kapelusza
Blaszki gęste, fioletowe, łatwo odchodzą od miąższu; brak pajęczynowatej zasnówki.
bez zasnówkiTrzon
Trzon fioletowy, włóknisty, bez pierścienia i bez rdzawych włókien zasnówki.
zgrubiałaNasada trzonu
Nasada zgrubiała, z fioletowawą grzybnią; rośnie w ściółce i kompoście.
owocowy zapachPrzekrój
Miąższ liliowawy, zapach owocowy. Wysyp zarodników bladoróżowy, nie rdzawy jak u zasłonaków.
Zbliżenia to ilustracje AI. Każdą wątpliwość rozstrzyga grzyboznawca lub zielarz, nie zdjęcie.
Gdzie i kiedy rośnie
Lasy liściaste i iglaste, parki, pryzmy kompostu i grube warstwy liści; główny wysyp od września do listopada, pojedyncze owocniki czasem już w maju.
stylutmarkwimajczelipsiewrzpaźlisgru
Najczęściej pod: buk, dąb, świerk, sosna; często w ściółce i kompoście.
Uwaga na sobowtóra
Fioletowe zasłonaki (np. zasłonak koźli). Zasłonaki mają u młodych owocników pajęczynowatą zasnówkę między kapeluszem a trzonem i rdzawobrązowy wysyp zarodników, który brudzi trzon. Gąsówka nie ma zasnówki, a wysyp ma bladoróżowy.
Porównanie cecha po cesze: Gąsówka fioletowawa czy Zasłonak fioletowy?
W kuchni
Smażyć lub dusić co najmniej 15–20 minut; dobra z cebulą, do sosów i jajecznicy.
Dobrze wiedzieć
Jadalna tylko po dokładnym ugotowaniu lub usmażeniu – surowa lub niedogotowana powoduje dolegliwości żołądkowe. Nie zbieraj przy drogach (kumuluje metale ciężkie).
Gdzie w Polsce
Najwięcej notowań w bazie GBIF: wielkopolskie, mazowieckie, śląskie, zachodniopomorskie, dolnośląskie.
Najczęstsze pytania
Czy gąsówka fioletowawa jest jadalna?
Warunkowo. Jadalna tylko po dokładnym ugotowaniu lub usmażeniu – surowa lub niedogotowana powoduje dolegliwości żołądkowe. Nie zbieraj przy drogach (kumuluje metale ciężkie).
Kiedy rośnie gąsówka fioletowawa?
Wrzesień – listopad. Lasy liściaste i iglaste, parki, pryzmy kompostu i grube warstwy liści; główny wysyp od września do listopada, pojedyncze owocniki czasem już w maju.
Gąsówka fioletowawa: z czym łatwo ją pomylić?
Najczęściej z gatunkiem Fioletowe zasłonaki (np. zasłonak koźli). Zasłonaki mają u młodych owocników pajęczynowatą zasnówkę między kapeluszem a trzonem i rdzawobrązowy wysyp zarodników, który brudzi trzon. Gąsówka nie ma zasnówki, a wysyp ma bladoróżowy.
Gdzie w Polsce rośnie gąsówka fioletowawa?
Najwięcej notowań (GBIF): wielkopolskie, mazowieckie, śląskie, zachodniopomorskie, dolnośląskie. Najczęściej pod: buk, dąb, świerk, sosna; często w ściółce i kompoście.