
Błyskoporek podkorowy (czaga)
Inonotus obliquus
Gatunek pod ochroną częściową
Nazwy ludowe: czaga, huba ukośna, huba skośnorurkowa, czarna huba, włóknouszek ukośny, błyskoporek ukośny
Jak rozpoznać
- Widoczna część to wieloletnia, bezpłodna narośl (do 50 cm), bokiem silnie zrośnięta z pniem.
- Powierzchnia czarnobrunatna, twarda, spękana i guzowata, jak zwęglone drewno lub żużel.
- W świeżych pęknięciach i we wnętrzu rdzawobrązowa lub żółtobrązowa.
- Owocnik płciowy z rurkami powstaje dopiero po śmierci drzewa, pod korą, i jest trudny do zobaczenia.
Z bliska
zwęglona skorupaPowierzchnia
Czarna, twarda, głęboko spękana powierzchnia, jak zwęglone drewno lub żużel.
bezkształtna naroślKształt
Guzowata, nieregularna narośl bez kapelusza, trzonu i porów, do 50 cm.
wrośnięta w pieńPrzyczep do drewna
Silnie zrośnięta z pniem żywej brzozy; pień wokół bywa zgrubiały.
rdzawe wnętrzePrzekrój
Wnętrze twarde, rdzawobrązowe lub żółtobrązowe, kontrastuje z czarną skorupą.
Zbliżenia to ilustracje AI. Każdą wątpliwość rozstrzyga grzyboznawca lub zielarz, nie zdjęcie.
Gdzie i kiedy rośnie
Pnie żywych drzew liściastych, w Polsce głównie brzóz, rzadziej osiki i innych; w lasach, rzadziej w parkach. Widoczny przez cały rok; w Polsce rzadki.
stylutmarkwimajczelipsiewrzpaźlisgru
Najczęściej pod: brzoza, rzadziej osika, olsza, klon, buk, grab, wiąz.
Uwaga na sobowtóra
Narośle i guzy na pniu brzozy. Zwykłe narośle (guzy) brzozy są pokryte korą i mają w środku drewno. Czaga jest czarna, krucha i spękana, a w środku rdzawobrązowa.
Dobrze wiedzieć
Pasożyt powodujący białą zgniliznę i zwykle obumarcie drzewa. Napary z czagi są popularne w medycynie ludowej, ale skuteczność i bezpieczeństwo nie zostały potwierdzone w badaniach klinicznych. Czaga zawiera bardzo dużo szczawianów: opisano ciężkie uszkodzenia nerek (nefropatia szczawianowa), także nieodwracalne i wymagające dializ, po długotrwałym piciu lub jedzeniu sproszkowanej czagi. Może też nasilać działanie leków przeciwkrzepliwych i obniżających cukier. Osoby z chorobami nerek lub przyjmujące takie leki powinny porozmawiać z lekarzem.
Najczęstsze pytania
Czy błyskoporek podkorowy jest jadalny?
Nie, błyskoporek podkorowy jest niejadalny. Pasożyt powodujący białą zgniliznę i zwykle obumarcie drzewa. Napary z czagi są popularne w medycynie ludowej, ale skuteczność i bezpieczeństwo nie zostały potwierdzone w badaniach klinicznych. Czaga zawiera bardzo dużo szczawianów: opisano ciężkie uszkodzenia nerek (nefropatia szczawianowa), także nieodwracalne i wymagające dializ, po długotrwałym piciu lub jedzeniu sproszkowanej czagi. Może też nasilać działanie leków przeciwkrzepliwych i obniżających cukier. Osoby z chorobami nerek lub przyjmujące takie leki powinny porozmawiać z lekarzem.
Kiedy rośnie błyskoporek podkorowy?
Styczeń – grudzień. Pnie żywych drzew liściastych, w Polsce głównie brzóz, rzadziej osiki i innych; w lasach, rzadziej w parkach. Widoczny przez cały rok; w Polsce rzadki.
Błyskoporek podkorowy: z czym łatwo go pomylić?
Najczęściej z gatunkiem Narośle i guzy na pniu brzozy. Zwykłe narośle (guzy) brzozy są pokryte korą i mają w środku drewno. Czaga jest czarna, krucha i spękana, a w środku rdzawobrązowa.