
Złoty róg
literatura polska („Wesele” Wyspiańskiego)
Tak wygląda w Twoim profilu
Ten artefakt czeka gdzieś w lesie. Gdy go znajdziesz podczas grzybobrania, jego animowana ikona zapali się w Twoich Trofeach, w Gablocie artefaktów. Rzadki artefakt daje 15 pkt w lidze.
W „Weselu” Stanisława Wyspiańskiego Wernyhora daje Gospodarzowi złoty róg, którego dźwięk ma poderwać naród do walki. Jasiek gubi go, gdy schyla się po czapkę z pawimi piórami.
Pochodzenie
Złoty róg to przedmiot literacki z dramatu „Wesele” Stanisława Wyspiańskiego, wystawionego po raz pierwszy w Teatrze Miejskim w Krakowie 16 marca 1901 roku. Inspiracją było prawdziwe wesele poety Lucjana Rydla z chłopką Jadwigą Mikołajczykówną w podkrakowskich Bronowicach w listopadzie 1900 roku.
Historia
Noc weselna w bronowickiej chacie. Inteligenci z Krakowa tańczą z chłopami, rozmawiają o Polsce, o poezji i o tym, że lud i panowie powinni wreszcie stanąć razem. Gdy zabawa trwa, do izby zaczynają przychodzić osoby dramatu: postacie z przeszłości, upiory i zjawy, przywołane przez słowa samych weselników.
Najważniejszym z gości jest Wernyhora, legendarny ukraiński lirnik i wieszcz, który według podań przepowiedział upadek i odrodzenie Polski. Przychodzi do Gospodarza i wręcza mu złoty róg. O świcie trzeba zadąć, zwołać ludzi i ruszyć, a wtedy naród się podniesie. Wernyhora gubi przy tym złotą podkowę, którą Gospodyni chowa do skrzyni.
Gospodarz, zmęczony i nieco pijany, przekazuje róg parobkowi Jaśkowi i każe mu objechać wsie i zwołać lud. Jasiek pędzi, ale po drodze schyla się po spadłą czapkę z pawimi piórami. W tej chwili róg wypada mu z rąk i przepada.
O świcie wszyscy czekają z kosami i nasłuchują. Jasiek wraca z pustymi rękami, a Chochoł, słomiana kukła okrywająca na zimę krzak róży, gra na skrzypkach i każe weselnikom tańczyć w zaklętym kręgu. Brzmią słynne słowa: „Miałeś, chamie, złoty róg, miałeś, chamie, czapkę z piór: czapkę wicher niesie, róg huka po lesie, ostał ci się ino sznur”.
Jak działa
W dramacie róg działa tylko wtedy, gdy zadmie się w niego o świcie, a na jego głos wszyscy mają stanąć gotowi do czynu. Gdy Jasiek wraca bez rogu, Chochoł każe weselnikom tańczyć w zaczarowanym kręgu i nikt nie rusza do walki.
Moce
- Pobudka narodu: Według Wernyhory głos rogu ma poderwać wszystkich do czynu i zjednoczyć lud z panami.
- Warunek świtu: Zadąć trzeba o świcie, w wyznaczonej chwili, inaczej szansa przepada.
- Próba charakteru: Róg działa tylko w rękach kogoś, kto nie da się rozproszyć drobiazgom, takim jak czapka z pawich piór.
- Zaklęty krąg: Gdy róg zostaje zgubiony, Chochoł zamyka wszystkich w sennym tańcu, z którego nikt nie potrafi się wyrwać.
Losy
Róg „huka po lesie”, a więc w dramacie przepada na zawsze. Od ponad stu lat jest w polszczyźnie symbolem zmarnowanej wielkiej szansy, a wyrażenie „ostał ci się ino sznur” stało się przysłowiem.
W kulturze
W 1972 roku Andrzej Wajda nakręcił film „Wesele” na podstawie dramatu. „Wesele” jest lekturą szkolną, a złoty róg i Chochoł należą do najczęściej przywoływanych symboli w polskiej kulturze.
Ciekawostka
Prapremiera „Wesela” odbyła się w Krakowie w 1901 r. i wywołała ogromne poruszenie. Złoty róg stał się symbolem zmarnowanej szansy, a czapka z piór symbolem pogoni za drobiazgami.