
Złota kaczka
legenda warszawska
Tak wygląda w Twoim profilu
Ten artefakt czeka gdzieś w lesie. Gdy go znajdziesz podczas grzybobrania, jego animowana ikona zapali się w Twoich Trofeach, w Gablocie artefaktów. Pospolity artefakt daje 5 pkt w lidze.
Według warszawskiej legendy w podziemiach Zamku Ostrogskich mieszka zaczarowana królewna pod postacią złotej kaczki. Szewczyk, który ją odnalazł, dostał sto dukatów do wydania w jeden dzień tylko na siebie, lecz ostatnią monetę oddał biedakowi.
Pochodzenie
To warszawska legenda miejska, zapisana i spopularyzowana na przełomie XIX i XX wieku, m.in. przez Artura Oppmana w cyklu „Legendy warszawskie”. Akcja dzieje się w podziemiach Zamku Ostrogskich, zbudowanego na skarpie nad Wisłą przy dzisiejszej ulicy Tamka i Okólnik.
Historia
Dawno temu w Warszawie opowiadano, że w lochach pod zamkiem na skarpie rozlewa się podziemne jezioro, a po nim pływa złota kaczka. Nie była to zwykła ptaszyna, lecz zaklęta królewna, rzucona w ten kształt przez złego czarownika. Kto ją odnajdzie i spełni jej warunek, zdobędzie ogromny skarb.
W najbardziej znanej wersji do lochów schodzi biedny szewczyk, w wielu opowiadaniach nazywany Lutkiem. Przedziera się przez mrok aż do jeziora, gdzie o północy ukazuje się złota kaczka w koronie. Wskazuje mu kamień, pod którym leży sto dukatów, i stawia warunek: wszystko trzeba wydać do zachodu słońca, tylko na siebie, nie dzieląc się z nikim ani jednym groszem.
Szewczyk rusza w miasto. Kupuje piękne ubranie, jada w najlepszych gospodach, jeździ powozem i bawi się, ile wlezie. Pieniędzy wciąż jednak zostaje sporo, a słońce chyli się ku zachodowi. Wtedy spotyka nędznego, głodnego żebraka i nie potrafi przejść obojętnie. Oddaje mu ostatnie monety.
Gdy wraca do lochu, kaczka wita go smutno: złamał warunek, więc skarb przepada, a ona musi dalej czekać na wybawcę. Znika w czarnej wodzie. Szewczyk wraca do warsztatu, a w wielu wersjach dochodzi do mistrzostwa w swoim fachu, żyje uczciwie i szczęśliwie, przekonany, że dobre serce było więcej warte niż złoto. W innej wersji bohaterem jest żołnierz, który dostaje dukaty na trzy kolejne dni i również oddaje ostatni grosz biedakowi.
Jak działa
Według legendy kaczka obiecuje skarb temu, kto wyda cały dar wyłącznie na własne przyjemności przed zachodem słońca. Jeden grosz oddany komuś innemu łamie warunek i skarb przepada, a kaczka znika w podziemnym jeziorze.
Moce
- Skarb za warunek: Kaczka może obdarować bogactwem, ale tylko kogoś, kto wyda cały dar wyłącznie na siebie.
- Ukazanie o północy: Pojawia się w podziemiach o północy, na tafli podziemnego jeziora.
- Próba serca: Każdy podzielony grosz łamie zaklęcie, więc legenda sprawdza, czy człowiek przedłoży złoto nad współczucie.
- Zaklęta królewna: Pod postacią kaczki kryje się królewna, która odzyska ludzką postać, gdy znajdzie się ktoś zdolny spełnić warunek.
Losy
Kaczki nikt nie wybawił, więc według legendy wciąż czeka w lochach pod Zamkiem Ostrogskich. Nad nią mieści się dziś Muzeum Fryderyka Chopina, a na dziedzińcu przy Tamce stoi fontanna ze złotą kaczką.
W kulturze
Legenda trafiła do szkolnych czytanek i licznych adaptacji, m.in. do telewizyjnej animacji z serii polskich baśni i legend oraz internetowego cyklu Stołecznego Teatru Lalka.
Ciekawostka
Zamek Ostrogskich przy ul. Tamka mieści dziś Muzeum Fryderyka Chopina. Obok stoi fontanna ze złotą kaczką w koronie dłuta Stanisława Kulona.