
Złota gęś
baśń (bracia Grimm)
Tak wygląda w Twoim profilu
Ten artefakt czeka gdzieś w lesie. Gdy go znajdziesz podczas grzybobrania, jego animowana ikona zapali się w Twoich Trofeach, w Gablocie artefaktów. Rzadki artefakt daje 15 pkt w lidze.
Gęś o piórach ze szczerego złota z baśni braci Grimm „Złota gęś” (1812). Najmłodszy syn, zwany Głuptaskiem, podzielił się jedzeniem z siwym ludzikiem i w nagrodę znalazł ją w korzeniach ściętego drzewa.
Pochodzenie
Złota gęś pochodzi z baśni braci Grimm „Złota gęś” (nr 64 w ich zbiorze), wydanej w 1812 r. w zbiorze „Baśnie dla dzieci i domu”. Należy do typu 571 z katalogu baśni ATU, w którym wszyscy przyklejają się do jednego przedmiotu i tworzą śmieszny korowód rozśmieszający smutną królewnę.
Historia
Człowiek ma trzech synów, a najmłodszego wszyscy lekceważą i nazywają Głuptaskiem. Najstarszy idzie do lasu rąbać drzewo z ciastem i winem od matki. Spotyka siwego ludzika, który prosi o kęs i łyk, ale odmawia i za chwilę rani się siekierą w rękę. Średniemu dzieje się to samo, kaleczy się w nogę.
Głuptasek dostaje tylko placek pieczony w popiele i kwaśne piwo, ale bez wahania dzieli się z ludzikiem. Wtedy jego placek zmienia się w wyborne ciasto, a piwo w dobre wino. W nagrodę ludzik każe mu ściąć stare drzewo, a w jego korzeniach chłopak znajduje gęś o piórach ze szczerego złota.
Głuptasek nocuje z gęsią w karczmie. Trzy córki karczmarza chcą wyrwać choć jedno złote pióro i każda przykleja się do gęsi albo do siostry. Rano chłopak rusza w drogę, nie zważając na ciągnące się za nim dziewczęta. Kto próbuje je odciągnąć, przywiera do korowodu: pleban, kościelny i dwóch wieśniaków z motykami.
Tak dochodzą do miasta, w którym mieszka królewna tak smutna, że nikt nie zdołał jej rozśmieszyć. Na widok dziwnego pochodu wybucha śmiechem. Król nie chce jednak oddać córki i wymyśla próby: znaleźć człowieka, który wypije piwnicę wina, takiego, który zje górę chleba, i statek pływający po lądzie i po wodzie. Za każdym razem pomaga siwy ludzik, a Głuptasek żeni się z królewną i dziedziczy królestwo.
Jak działa
Kto dotknie gęsi, przykleja się do niej, a kto dotknie przyklejonego, przywiera do niego. Tak za Głuptaskiem ruszył cały korowód: córki karczmarza, pleban, kościelny i chłopi. Na ten widok roześmiała się królewna, która nigdy się nie śmiała.
Moce
- Przyklejanie złodziei: Kto dotknie gęsi, przywiera do niej i nie może się oderwać, a kto dotknie przyklejonego, też przywiera.
- Korowód śmiechu: Ciągnący się za gęsią rząd ludzi jest tak zabawny, że rozśmieszył królewnę, która nigdy się nie śmiała.
- Złote pióra: Pióra są ze szczerego złota, co kusi każdego, kto ją zobaczy.
- Nagroda za dobroć: Gęś dostaje tylko ten, kto podzielił się jedzeniem z nieznajomym.
Losy
Baśń nie mówi, co stało się z gęsią po ślubie Głuptaska, kończy się jego panowaniem i szczęśliwym życiem. Motyw przyklejania się ludzi do czarodziejskiego przedmiotu występuje też w baśniach z innych krajów Europy.
W kulturze
W Polsce baśń znana jest z przekładów Grimmów pod tytułem „Złota gęś”, a jej motyw powraca w wielu wystawieniach teatrów lalkowych. Nie należy jej mylić z bajką Ezopa o gęsi znoszącej złote jaja.
Ciekawostka
Baśń ma w zbiorze Grimmów numer 64. Po rozśmieszeniu królewny król wymyślał Głuptaskowi kolejne próby, a w każdej pomagał mu siwy ludzik.