
Tablica szmaragdowa
alchemia (hermetyzm)
Tak wygląda w Twoim profilu
Ten artefakt czeka gdzieś w lesie. Gdy go znajdziesz podczas grzybobrania, jego animowana ikona zapali się w Twoich Trofeach, w Gablocie artefaktów. Legendarny artefakt daje 50 pkt w lidze.
Krótki, zagadkowy tekst przypisywany Hermesowi Trismegistosowi. Według legendy wyryto go na szmaragdowej płycie, którą odnaleziono w grobowcu Hermesa.
Pochodzenie
Najstarsze znane wersje tekstu Tablicy są arabskie: zapisano ją jako zakończenie traktatu „Księga tajemnicy stworzenia” („Kitab sirr al-chalika”), przypisywanego Balinasowi, czyli Apoloniuszowi z Tiany, datowanego zwykle na VIII lub IX w. W XII w. przetłumaczono ją na łacinę i odtąd była jednym z najczęściej komentowanych tekstów alchemii.
Historia
W ramowej opowieści traktatu Balinas schodzi do krypty pod posągiem Hermesa w Tianie. W ciemności siedzi tam na złotym tronie starzec, a w dłoniach trzyma płytę ze szmaragdu z wyrytym tekstem. Obok leży księga o tajemnicach stworzenia. Balinas odczytuje słowa i przekazuje je potomnym.
Później powstały inne legendy. Według niektórych Tablicę znaleziono w grobowcu samego Hermesa Trismegistosa, „po trzykroć wielkiego”, którego utożsamiano z egipskim bogiem Thotem. W innych wersjach odkryła ją Sara, żona Abrahama, w jaskini koło Hebronu, albo Aleksander Wielki. Sama płyta ze szmaragdu nigdy nie została pokazana.
Tekst ma zaledwie kilkanaście zdań. Zaczyna się od zapewnienia, że jest prawdą bez fałszu, a potem mówi, że to, co na dole, jest jak to, co na górze, by dokonać cudów jednej rzeczy. Opisuje rzecz, której ojcem jest Słońce, matką Księżyc, którą wiatr nosił w łonie, a karmicielką jest ziemia. Alchemicy uważali, że to zaszyfrowany przepis na kamień filozoficzny.
W średniowieczu Tablicę komentował m.in. Hortulanus (XIV w.), a w XVII w. przetłumaczył ją i opatrzył uwagami Isaac Newton. Jego rękopis przechowywany jest w King’s College w Cambridge. Dla hermetystów i późniejszych ruchów ezoterycznych zdanie „co na dole, to na górze” stało się hasłem jedności wszechświata.
Jak działa
Alchemicy wierzyli, że w kilkunastu zdaniach tablicy ukryto przepis na kamień filozoficzny. Najsłynniejsza zasada mówi, że to, co na dole, jest jak to, co na górze. Zrozumieć ją miał tylko wtajemniczony.
Moce
- Jak na górze, tak na dole: Tablica uczy, że świat ziemski odbija niebiański, więc poznając jeden, poznaje się drugi.
- Klucz do Wielkiego Dzieła: Wierzono, że kto zrozumie tekst, będzie umiał sporządzić kamień filozoficzny.
- Rozdzielanie subtelnego od grubego: Tablica każe oddzielać ziemię od ognia, delikatnie i z wielką mądrością, co alchemicy czytali jako instrukcję laboratoryjną.
- Moc całego świata: Według tekstu ten, kto dokona dzieła, zdobędzie chwałę całego świata, a ciemność od niego odejdzie.
Losy
Fizyczna szmaragdowa płyta nigdy nie została odnaleziona i jest uważana za legendę. Przetrwał tekst w dziesiątkach rękopisów i przekładów, a tłumaczenie Newtona ze zbiorów Keynesa (Keynes MS 28) jest dostępne w King’s College w Cambridge.
W kulturze
Zdanie „Jak na górze, tak na dole” stało się popularnym motywem ezoteryki, pojawia się w literaturze fantasy i grach komputerowych. Do Tablicy wprost nawiązuje tytuł amerykańskiego horroru „As Above, So Below” (2014).
Ciekawostka
Najstarsze znane wersje tekstu są arabskie, a historycy datują je na okres między VI a X w. Tablicę przetłumaczył na angielski sam Isaac Newton.