Wejdź do lasu
Szklany pantofelek, ilustracja
ilustracja AI
Skarbiec legend · Baśnie

Szklany pantofelek

baśń (Perrault)

Pospolity · 5 pkt
ŚwiatBaśnieMocJedna jedyna stopaDar druidaPrzed północą

Tak wygląda w Twoim profilu

Ten artefakt czeka gdzieś w lesie. Gdy go znajdziesz podczas grzybobrania, jego animowana ikona zapali się w Twoich Trofeach, w Gablocie artefaktów. Pospolity artefakt daje 5 pkt w lidze.

Zobacz animowaną kartę w Skarbcu →

Motyw szklanego pantofelka wprowadził Charles Perrault w baśni o Kopciuszku z 1697 r. Bohaterka gubi go, uciekając z balu, a królewicz szuka dziewczyny, na którą będzie pasował.

Pochodzenie

Szklany pantofelek pochodzi z baśni „Kopciuszek, czyli mały szklany pantofelek” Charles’a Perraulta, wydanej w Paryżu w 1697 r. Historia dziewczyny rozpoznanej po zgubionym bucie jest jednak dużo starsza: grecki geograf Strabon (przełom er) opisał kurtyzanę Rodopis, a w IX-wiecznych Chinach Duan Chengshi spisał opowieść o Ye Xian i jej złotym pantofelku.

Historia

U Perraulta Kopciuszek mieszka z okrutną macochą i dwiema przyrodnimi siostrami, siedzi w popiele przy kominie i wykonuje najcięższe prace. Gdy królewicz wydaje bal, siostry jadą, a ona zostaje. Wtedy zjawia się jej matka chrzestna, wróżka: zmienia dynię w karetę, myszy w konie, szczura w woźnicę, jaszczurki w lokajów, a łachmany w suknię. Na koniec daje jej najpiękniejsze szklane pantofelki na świecie.

Jest tylko jeden warunek: przed północą trzeba wrócić, bo czar pryśnie. Pierwszego wieczoru Kopciuszek zdąży. Drugiego bawi się tak dobrze, że słyszy wybicie dwunastej, ucieka po schodach i gubi jeden pantofelek. Królewicz podnosi go i ogłasza, że poślubi tę, na której stopę będzie pasował.

Dworzanin obchodzi z pantofelkiem księżniczki, damy dworu i w końcu dom macochy. Siostry na próżno wciskają stopy, a Kopciuszek prosi o przymiarkę i pantofelek pasuje jak ulał. Na dowód wyjmuje z kieszeni drugi. U Perraulta wybacza siostrom i wydaje je za szlachciców z dworu.

W innej wersji, „Kopciuszku” braci Grimm (1812), pantofelek jest złoty, a królewicz zdobywa go, smarując schody smołą. Siostry obcinają sobie palec i piętę, by zmieścić stopę, ale gołębie wołają, że w bucie jest krew. Na weselu te same ptaki wydziobują siostrom oczy. Perrault złagodził więc historię, a szkło stało się znakiem kruchej, jednorazowej magii.

Jak działa

Według Perraulta wróżka, matka chrzestna Kopciuszka, wyczarowuje suknię, karetę z dyni i szklane pantofelki. Czar pryska o północy, a pantofelek pasuje tylko na jedną stopę na świecie.

Moce

Losy

Według baśni drugi pantofelek Kopciuszek zachowała w kieszeni, a pierwszy przyniósł jej koronę. Od XIX w. trwa spór, czy chodziło o szkło („verre”), czy futerko („vair”): taką teorię wysunął m.in. Honoré de Balzac, ale tekst Perraulta mówi wyraźnie o szkle, a szklane i kryształowe pantofelki występują też w ludowych wersjach z Katalonii, Szkocji i Irlandii.

W kulturze

Najsłynniejsze adaptacje to film animowany Disneya „Kopciuszek” (1950) i balet Siergieja Prokofiewa „Kopciuszek” (1945). W Polsce baśń znana jest głównie z przekładów Perraulta, a słowo „kopciuszek” oznacza osobę zaniedbywaną i pomijaną.

Ciekawostka

Od XIX w. krąży teoria, że Perrault miał na myśli futerko („vair”), a nie szkło („verre”). Większość badaczy ją odrzuca, bo u Perraulta pantofelek jest wyraźnie szklany.

Zobacz w Skarbcuanimowana karta, znajdź go w lesie

Źródła