
Pióro feniksa
mitologia (antyk)
Tak wygląda w Twoim profilu
Ten artefakt czeka gdzieś w lesie. Gdy go znajdziesz podczas grzybobrania, jego animowana ikona zapali się w Twoich Trofeach, w Gablocie artefaktów. Legendarny artefakt daje 50 pkt w lidze.
Pióro mitycznego feniksa, ptaka symbolizującego słońce i wieczne odradzanie się życia. Starożytni wywodzili go z Egiptu, gdzie czczono podobnego ptaka benu.
Pochodzenie
Feniks pochodzi z tradycji greckiej, która wywodziła go z Egiptu i Arabii. Najstarszy zachowany opis zostawił Herodot w V w. p.n.e., powtarzając opowieść kapłanów z Heliopolis, mieście słońca. Grecy łączyli go z egipskim ptakiem benu, symbolem wschodzącego słońca i stworzenia.
Historia
Herodot pisał, że feniks przylatuje do Egiptu tylko raz na pięćset lat, gdy umrze jego ojciec. Ma pióra częściowo złote, częściowo czerwone, a wielkością i kształtem przypomina orła. Młody ptak lepi z mirry jajo, wkłada do niego ciało ojca i niesie je z Arabii do świątyni Heliosa w Heliopolis. Herodot uczciwie przyznaje, że sam widział feniksa tylko na obrazie.
Owidiusz w „Metamorfozach” (I w. n.e.) dodał, że feniks nie je ziarna ani ziół, tylko krople kadzidła i soki balsamu. U kresu życia buduje na szczycie palmy gniazdo z cynamonu, nardu i mirry, umiera w nim, a z jego ciała wyrasta młody feniks. Rzymski historyk Tacyt zanotował, że feniks pojawił się w Egipcie w 34 r. n.e., choć sam wątpił w prawdziwość tej wieści.
Najbardziej znana wersja, w której feniks spala się w ogniu i odradza z popiołów, rozpowszechniła się w późnej starożytności, m.in. w poemacie Laktancjusza „O ptaku feniksie” i w „Fizjologu”. Feniks stał się dla chrześcijan symbolem zmartwychwstania, a dla poetów znakiem nadziei, która przetrwa każdy pożar.
Feniks żyje według różnych autorów 500, 1000 albo nawet 1461 lat, a na świecie istnieje zawsze tylko jeden. Nie ma potomstwa w zwykłym sensie, bo każdy nowy ptak rodzi się ze starego. Jego pióro jest więc rzadsze niż jakikolwiek klejnot: legenda nie zna nikogo, kto by je posiadał.
Jak działa
Według antycznych autorów feniks żył setki lat, a u kresu życia budował gniazdo z wonnych przypraw i ginął. Według późniejszych przekazów spalał się w ogniu, a z popiołów rodził się nowy ptak. Jego pióro jest więc znakiem odrodzenia i nadziei.
Moce
- Odrodzenie z popiołów: W późnych wersjach mitu feniks ginie w płomieniach i rodzi się na nowo z własnego popiołu.
- Długowieczność: Żyje setki lat, według Tacyta podawano 500 lub 1461 lat.
- Ptak słońca: Jego złoto-czerwone pióra łączono z blaskiem słońca i świątynią Heliosa.
- Uzdrawiające łzy (fikcja): We współczesnej fantastyce, np. u J.K. Rowling, łzy feniksa leczą rany, a pióra służą jako rdzeń różdżek, tego jednak nie ma w antycznych mitach.
Losy
Nikt nie posiada pióra feniksa, a starożytni autorzy, łącznie z Herodotem i Tacytem, traktowali opowieści z rezerwą. Feniks przetrwał jako symbol na monetach rzymskich cesarzy, w herbach miast odbudowanych po pożarach i w sztuce chrześcijańskiej.
W kulturze
W „Harrym Potterze” feniks Fawkes należy do Dumbledore’a, a jego pióra są w różdżkach Harry’ego i Voldemorta. Wyrażenie „odrodzić się jak feniks z popiołów” jest powszechne także w polszczyźnie.
Ciekawostka
Herodot opisał feniksa w V w. p.n.e. na podstawie opowieści kapłanów z Heliopolis. Przyznał przy tym, że sam widział go tylko na obrazie.