
Lustro Twardowskiego
legenda polska
Tak wygląda w Twoim profilu
Ten artefakt czeka gdzieś w lesie. Gdy go znajdziesz podczas grzybobrania, jego animowana ikona zapali się w Twoich Trofeach, w Gablocie artefaktów. Rzadki artefakt daje 15 pkt w lidze.
XVI-wieczne metalowe lustro przechowywane w zakrystii bazyliki w Węgrowie, z łacińskim napisem mówiącym, że służyło czarom mistrza Twardowskiego. Według legendy Twardowski przywołał w nim dla Zygmunta Augusta ducha Barbary Radziwiłłówny.
Pochodzenie
Lustro to XVI-wieczne zwierciadło z polerowanego metalu w drewnianej ramie, przechowywane w bazylice w Węgrowie na Mazowszu. Łaciński napis na ramie głosi: „Luserat hoc speculo magicas Twardovius artes, lusus at iste Dei versus in obsequium est”, czyli „Tym zwierciadłem Twardowski uprawiał magiczne sztuki, lecz ta igraszka obróciła się na chwałę Boga”.
Historia
Pan Twardowski to najsłynniejszy polski czarnoksiężnik. Według legendy był krakowskim szlachcicem i uczonym, który podpisał cyrograf z diabłem. W zamian za wiedzę i moc oddał duszę, ale zastrzegł, że diabeł zabierze go dopiero w Rzymie, dokąd nie zamierzał nigdy jechać.
Najbardziej poruszająca opowieść wiąże się z lustrem. Król Zygmunt August nie mógł pogodzić się ze śmiercią ukochanej żony Barbary Radziwiłłówny, zmarłej w 1551 roku. Twardowski obiecał mu, że ją zobaczy. W zwierciadle pojawiła się postać królowej, ale czarnoksiężnik ostrzegł: król nie może się ruszyć ani do niej odezwać. Gdy Zygmunt August zerwał się, by objąć zjawę, Twardowski siłą przytrzymał go w fotelu, a duch rozwiał się.
Diabeł w końcu dopadł Twardowskiego podstępem, w karczmie o nazwie „Rzym”. Gdy porywał go w powietrze, czarnoksiężnik zaczął śpiewać pieśń do Matki Boskiej, a diabeł go upuścił. Twardowski zawisł na Księżycu i według legendy siedzi tam do dziś. Jedynym towarzyszem jest jego pająk, który spuszcza się na nici na ziemię i przynosi mu wiadomości.
Lustro trafiło do Węgrowa w XVIII wieku za sprawą rodu Krasińskich. Miejscowa opowieść głosi, że ksiądz, który ujrzał w nim diabła, cisnął w zwierciadło kluczami, stąd pęknięcia na tafli. Później zawieszono je w zakrystii, a jego magia, jak mówi napis, miała obrócić się na służbę Bogu.
Jak działa
Według legendy w lustrze mógł się ukazać nawet duch zmarłej osoby, ale patrzącemu nie wolno było ruszyć się z miejsca. Gdy król chciał paść przed Barbarą i ją objąć, Twardowski siłą przytrzymał go w fotelu. Inna węgrowska opowieść mówi, że ksiądz ujrzał w nim diabła i rzucił w lustro kluczami, stąd jego pęknięcia.
Moce
- Przywoływanie duchów: Według legendy w lustrze mogła ukazać się postać zmarłej osoby.
- Zakaz ruchu: Patrzący nie mógł się poruszyć ani odezwać, bo złamanie zakazu niszczyło zjawę lub sprowadzało niebezpieczeństwo.
- Ukazanie diabła: Węgrowskie podanie mówi, że w lustrze można ujrzeć samego diabła.
- Narzędzie czarnoksiężnika: Twardowski miał w nim wykonywać swoje magiczne sztuki, co potwierdza łaciński napis na ramie.
Losy
Lustro wciąż znajduje się w Węgrowie, w bazylice Wniebowzięcia NMP, i jest jedną z atrakcji miasta. Twardowski według legendy nadal siedzi na Księżycu, a karczmę „Rzym” wskazuje się w Suchej Beskidzkiej.
W kulturze
Adam Mickiewicz napisał balladę „Pani Twardowska” (1822), a Józef Ignacy Kraszewski powieść „Mistrz Twardowski”. Postać czarnoksiężnika pojawia się też w filmach, operach i licznych zbiorach legend.
Ciekawostka
Lustro trafiło do Węgrowa na początku XVIII w. za sprawą rodu Krasińskich. Napis na ramie zaczyna się od słów „Luserat hoc speculo magicas Twardovius artes”.