
Łuska Smoka Wawelskiego
legenda krakowska
Tak wygląda w Twoim profilu
Ten artefakt czeka gdzieś w lesie. Gdy go znajdziesz podczas grzybobrania, jego animowana ikona zapali się w Twoich Trofeach, w Gablocie artefaktów. Pospolity artefakt daje 5 pkt w lidze.
Smok mieszkał w jamie pod Wawelem i pożerał bydło, aż szewc Skuba podrzucił mu skórę wypchaną siarką. Według popularnej wersji legendy smok pił potem wodę z Wisły tak długo, aż pękł.
Pochodzenie
Najstarszy zapis legendy pochodzi z „Kroniki polskiej” Wincentego Kadłubka z przełomu XII i XIII wieku, gdzie potwór nazwany jest „całożercą”. Postać szewca Skuby wprowadziła do opowieści dopiero „Kronika polska” Marcina i Joachima Bielskich z 1597 roku.
Historia
Za panowania księcia Kraka, który według legendy założył gród na Wawelu, w jaskini pod wzgórzem zamieszkał straszliwy smok. Mieszkańcy musieli co tydzień składać mu w ofierze bydło, bo inaczej pożerał ludzi. Tak w skrócie zaczyna się opowieść Wincentego Kadłubka.
U Kadłubka bohaterami są synowie Kraka. Podłożyli smokowi skóry bydlęce wypchane płonącą siarką, a potwór, połknąwszy je, udusił się. Na tym nie koniec: młodszy brat zabił starszego, by sam zgarnąć sławę, a ojcu powiedział, że zginął w walce ze smokiem. Gdy zbrodnia wyszła na jaw, został wygnany. Legenda o smoku była więc pierwotnie mroczną opowieścią o bratobójstwie.
Wersję, którą zna każde dziecko, utrwalili Bielscy pod koniec XVI wieku. Sprytny szewc Skuba wypchał skórę barana siarką i podrzucił ją pod Smoczą Jamę. Smok pożarł przynętę, siarka zaczęła palić mu trzewia, więc rzucił się do Wisły i pił tak długo, aż pękł. Szewc w nagrodę miał dostać rękę królewny, choć ten szczegół dopisały już późniejsze opowiadania.
Przy wejściu do katedry na Wawelu od stuleci wiszą ogromne kości, które dawni krakowianie uważali za szczątki smoka. Naprawdę to kości wymarłych zwierząt, prawdopodobnie mamuta, nosorożca włochatego i wieloryba. Według krakowskiego podania, dopóki wiszą na swoim miejscu, katedra jest bezpieczna.
Jak działa
Według legendy smoka nie dało się pokonać mieczem, więc wygrał spryt: siarka paliła mu wnętrzności, a woda z Wisły nie gasiła ognia. W najstarszej wersji, u Wincentego Kadłubka, potwora podstępem zabijają synowie króla Kraka.
Moce
- Pancerz nie do przebicia: W legendach rycerze nie mogli pokonać smoka mieczem, dlatego zwyciężył dopiero podstęp.
- Ognisty oddech: Smok ział ogniem, a według popularnej wersji jego wnętrzności zapłonęły od siarki.
- Nienasycony głód: Kadłubek nazwał go „całożercą”, bo pożerał wszystko, co mu podano.
- Strażnik jaskini: Smocza Jama pod Wawelem była jego legowiskiem i, jak głoszą podania, skarbcem.
Losy
Smok zginął, a jego pamięć trwa w Smoczej Jamie, którą można zwiedzać, i w ziejącym ogniem pomniku Bronisława Chromego. W 2012 roku polscy paleontolodzy nazwali odkrytego w Lisowicach drapieżnego archozaura „Smok wawelski”.
W kulturze
Smok wawelski to bohater niezliczonych książek dla dzieci, kreskówek i krakowskiej Wielkiej Parady Smoków. Jest też nieoficjalnym symbolem Krakowa.
Ciekawostka
Pod Wawelem można zwiedzić Smoczą Jamę, a przed nią od 1972 r. stoi pomnik smoka autorstwa Bronisława Chromego, który co kilka minut zieje prawdziwym ogniem.