
Lira Orfeusza
mitologia grecka
Tak wygląda w Twoim profilu
Ten artefakt czeka gdzieś w lesie. Gdy go znajdziesz podczas grzybobrania, jego animowana ikona zapali się w Twoich Trofeach, w Gablocie artefaktów. Rzadki artefakt daje 15 pkt w lidze.
Lira najsłynniejszego śpiewaka mitów, Orfeusza. Pierwszą lirę zrobił ze skorupy żółwia mały Hermes, oddał ją Apollinowi, a ten podarował ją Orfeuszowi.
Pochodzenie
Pierwszą lirę zrobił w dniu swoich narodzin mały Hermes, co opisuje homerycki „Hymn do Hermesa” (VI wiek p.n.e.). Orfeusz, syn muzy Kaliope i trackiego króla Ojagrosa, a w innej wersji Apollina, był znany Grekom już w VI wieku p.n.e., a historię Eurydyki najpiękniej opowiedzieli Wergiliusz w „Georgikach” i Owidiusz w „Metamorfozach”.
Historia
Hermes znalazł przed grotą żółwia, wydrążył skorupę, napiął na niej skórę wołu, dodał ramiona z trzciny i siedem strun z jelit owczych. Gdy Apollo usłyszał grę, oddał za lirę stado i złotą laskę. Lira przeszła od Apollina, boga muzyki, do Orfeusza, który grał na niej tak, że szły za nim zwierzęta, a drzewa i skały ruszały z miejsca.
Orfeusz popłynął z Argonautami po złote runo. Gdy przepływali obok wyspy Syren, których śpiew wabił żeglarzy na śmierć, zagrał tak głośno i pięknie, że zagłuszył ich pieśń i uratował załogę. Tylko jeden z Argonautów, Butes, skoczył do morza.
Żona Orfeusza, nimfa Eurydyka, zmarła od ukąszenia węża. Orfeusz zszedł z lirą do podziemia, a jego pieśń zatrzymała koło Iksjona, Tantal zapomniał o pragnieniu, a Syzyf usiadł na swoim kamieniu. Hades i Persefona pozwolili mu zabrać Eurydykę pod warunkiem, że nie obejrzy się na nią, zanim nie wyjdą na światło. Tuż przed wyjściem Orfeusz się odwrócił i Eurydyka zniknęła na zawsze.
Zrozpaczony śpiewak unikał potem kobiet i czcił tylko Apollina. Trackie menady, wyznawczynie Dionizosa, rozszarpały go w szale. Jego głowa i lira spłynęły rzeką Hebros do morza i dotarły do wyspy Lesbos, gdzie głowa, jak głosiła legenda, jeszcze długo prorokowała. Muzy pochowały ciało pod Olimpem, a lirę Zeus umieścił na niebie.
Jak działa
Według mitów, gdy Orfeusz grał, słuchały go dzikie zwierzęta, a drzewa i skały ruszały z miejsca. Muzyką wzruszył Hadesa i Persefonę, którzy pozwolili mu wyprowadzić z podziemi zmarłą żonę Eurydykę. Był jeden warunek: nie wolno mu się obejrzeć przed wyjściem na światło. Orfeusz się obejrzał i stracił ją na zawsze.
Moce
- Władza nad naturą: Muzyka liry porusza zwierzęta, drzewa, a nawet skały.
- Zagłuszenie Syren: Pieśń Orfeusza była silniejsza od zgubnego śpiewu Syren.
- Wzruszenie podziemia: Gra liry zmiękczyła serca władców świata zmarłych i zatrzymała męki potępionych.
- Pieśń po śmierci: Według legendy lira i głowa Orfeusza grały i śpiewały, płynąc po morzu.
Losy
Według późniejszych autorów lira dopłynęła do Lesbos i była tam przechowywana w świątyni, co tłumaczyło, czemu wyspa wydała tylu poetów, m.in. Safonę i Alkajosa. Na niebie stała się gwiazdozbiorem Lutni z jasną Wegą.
W kulturze
Mit zainspirował operę „Orfeusz” Claudia Monteverdiego (1607), operę Glucka „Orfeusz i Eurydyka” (1762) i film Jeana Cocteau „Orfeusz” (1950). Czesław Miłosz po śmierci żony napisał poemat „Orfeusz i Eurydyka” (2002).
Ciekawostka
Po śmierci Orfeusza jego lirę umieszczono na niebie jako gwiazdozbiór Lutni. Jego najjaśniejsza gwiazda, Wega, należy do najjaśniejszych gwiazd nocnego nieba.