
Kij samobij
baśń (bracia Grimm)
Tak wygląda w Twoim profilu
Ten artefakt czeka gdzieś w lesie. Gdy go znajdziesz podczas grzybobrania, jego animowana ikona zapali się w Twoich Trofeach, w Gablocie artefaktów. Rzadki artefakt daje 15 pkt w lidze.
Kij w worku z baśni braci Grimm „Stoliczku, nakryj się”. Najmłodszy syn krawca dostał go od mistrza tokarskiego i dzięki niemu odzyskał skradziony stolik i osła sypiącego złotem.
Pochodzenie
Kij w worku pochodzi z tej samej baśni braci Grimm co stoliczek i złoty osioł (nr 36 w ich zbiorze, 1812). W niemieckim oryginale nazywa się „Knüppel aus dem Sack”, a zaklęcie brzmi „Knüppel, aus dem Sack!”, czyli „kiju, z worka!”. Polskie „kij samobij” to po prostu kij, który bije sam.
Historia
Najmłodszy z trzech synów krawca terminuje u tokarza. Gdy kończy naukę, mistrz daje mu worek z kijem i mówi, że jeśli ktoś wyrządzi mu krzywdę, wystarczy rzec „Kiju, z worka!”, a kij sam się nim zajmie. Chłopak dowiaduje się z listu, że jego starsi bracia zostali okradzeni przez nieuczciwego karczmarza.
Udaje się do tej samej karczmy i przy wszystkich opowiada, że stolik i osioł to drobiazgi wobec skarbu, który ma w swoim worku. Potem kładzie się spać z workiem pod głową. Chciwy karczmarz zakrada się w nocy i próbuje wyciągnąć worek, by podłożyć inny.
Wtedy chłopak woła „Kiju, z worka!” i kij wyskakuje, okładając karczmarza po plecach tak, że ten pada na ziemię. Bije tak długo, aż złodziej obiecuje oddać wszystko. Dopiero na słowa „Kiju, do worka!” kij wraca na miejsce. Karczmarz oddaje stolik i osła sypiącego złotem.
Najmłodszy brat wraca do domu i razem z braćmi zaprasza krewnych na ucztę, która tym razem naprawdę się udaje. Kij nie przynosi bogactwa sam z siebie, ale strzeże sprawiedliwości: to dzięki niemu odzyskano dwa pozostałe dary. W baśniach tego typu kij jest zawsze nagrodą dla najskromniejszego z braci.
Jak działa
Na rozkaz właściciela kij sam wyskakuje z worka i okłada winowajcę, aż ten błaga o litość. Wraca do worka dopiero na drugi rozkaz. Złodziejski karczmarz oddał wszystko, byle tylko kij przestał.
Moce
- Atak na rozkaz: Na słowa „Kiju, z worka!” wyskakuje i sam okłada wskazanego winowajcę.
- Nie ustaje: Bije tak długo, aż właściciel nie każe mu wrócić, więc wymusza przyznanie się do winy.
- Powrót do worka: Na drugie zaklęcie posłusznie chowa się z powrotem i wygląda jak zwykły kij w worku.
- Ochrona przed złodziejem: Najlepiej działa na tego, kto próbuje ukraść worek, bo złodziej sam się z nim zdradza.
Losy
Według baśni kij zostaje u najmłodszego syna krawca jako strażnik rodzinnych skarbów. Jest najczęściej przytaczanym przykładem czarodziejskiej broni sprawiedliwości w baśniach typu 563 z katalogu baśni ATU.
W kulturze
W polszczyźnie „kij samobij” oznacza kij bijący bez udziału ręki. Ta sama baśń, z kijem jako trzecim darem, jest jedną z najczęściej wydawanych baśni Grimmów w Polsce.
Ciekawostka
W niemieckim oryginale nazywa się „Knüppel aus dem Sack”, czyli „pałka z worka”. Polskie „kij samobij” to po prostu kij, który bije sam.