
Kamień żabi
średniowiecze
Tak wygląda w Twoim profilu
Ten artefakt czeka gdzieś w lesie. Gdy go znajdziesz podczas grzybobrania, jego animowana ikona zapali się w Twoich Trofeach, w Gablocie artefaktów. Pospolity artefakt daje 5 pkt w lidze.
Kamień, który według średniowiecznych wierzeń miał tkwić w głowie starej ropuchy. Oprawiano go w pierścienie i amulety noszone aż do XVIII w.
Pochodzenie
Wiara w kamień z głowy ropuchy była żywa w średniowiecznej i nowożytnej Europie, zwłaszcza w Anglii, Szkocji i krajach niemieckich. Opisywali go autorzy przyrodniczych encyklopedii, a pierścienie z „kamieniami żabimi” noszono od średniowiecza do XVIII w. Po łacinie nazywano go „bufonites”, od „bufo”, czyli ropucha.
Historia
Według wierzeń kamień rośnie w głowie bardzo starej ropuchy, jako jej najcenniejszy skarb. Ropucha uchodziła za stworzenie jadowite, więc rozumowano, że skoro żyje z trucizną, musi nosić w sobie także odtrutkę. Kamień miał być ciemny, brązowy lub szary, gładki i okrągły jak guzik.
Wydobycie go wymagało sprytu. Angielski przyrodnik Edward Topsell w XVII w. opisywał, że kamień trzeba wyjąć z żywej, starej ropuchy, kładąc ją na czerwonym suknie. Wierzono, że martwa ropucha zdąży połknąć kamień albo pozbawić go mocy.
Kamień oprawiano w złote i srebrne pierścienie tak, by dotykał skóry. Gdy w pobliżu znalazła się trucizna, miał nagrzewać się lub zmieniać kolor, ostrzegając właściciela. Pocierano nim też miejsca ukąszeń owadów i węży, wierząc, że wyciąga jad. Szkoccy i angielscy właściciele przekazywali takie pierścienie z pokolenia na pokolenie.
Szekspir w komedii „Jak wam się podoba” każe Księciu Seniorowi mówić, że słodkie są pożytki z przeciwności, które jak ropucha, brzydka i jadowita, nosi jednak w głowie drogocenny klejnot. Dziś wiadomo, że „kamienie żabie” to skamieniałe, guzikowate zęby wymarłych ryb z rodzaju Scheenstia (dawniej Lepidotes), którymi ryby te kruszyły muszle w jurze i kredzie.
Jak działa
Wierzono, że kamień chroni przed trucizną: w jej pobliżu miał się nagrzewać lub zmieniać barwę. Ponieważ skóra ropuchy wydziela trujący śluz, sądzono, że nosi w sobie także odtrutkę.
Moce
- Ostrzeżenie przed trucizną: Pierścień z kamieniem miał nagrzewać się lub zmieniać barwę w pobliżu zatrutej potrawy.
- Wyciąganie jadu: Przykładany do ukąszeń miał wysysać jad węży i owadów.
- Siła odtrutki: Wierzono, że ropucha, sama jadowita, nosi w sobie lek na każdą truciznę.
- Rodzinny talizman: Pierścienie z kamieniem przekazywano dzieciom jako ochronę i skarb rodu.
Losy
Pierścienie z „kamieniami żabimi” zachowały się w muzeach, m.in. w National Museums Scotland w Edynburgu. Skamieniałe zęby ryb, z których je robiono, wciąż znajduje się w skałach jurajskich Anglii.
W kulturze
Cytat z „Jak wam się podoba” o klejnocie w głowie ropuchy jest jednym z najczęściej przytaczanych w literaturze angielskiej. Motyw kamienia w głowie ropuchy pojawia się też w średniowiecznych bestiariuszach i ilustracjach.
Ciekawostka
Prawdziwe „kamienie żabie” to skamieniałe zęby wymarłej ryby z rodzaju Lepidotes, żyjącej w jurze i kredzie. Wspomina o nim Szekspir w komedii „Jak wam się podoba”.