
Excalibur
legendy arturiańskie
Tak wygląda w Twoim profilu
Ten artefakt czeka gdzieś w lesie. Gdy go znajdziesz podczas grzybobrania, jego animowana ikona zapali się w Twoich Trofeach, w Gablocie artefaktów. Legendarny artefakt daje 50 pkt w lidze.
Legendarny miecz króla Artura, zwany też Caliburnem. W „Śmierci Artura” Malory’ego wręcza go królowi Pani Jeziora.
Pochodzenie
Najstarszą postacią miecza jest walijski Caledfwlch, wymieniony w opowieści „Culhwch i Olwen” (ok. 1100 r.). Geoffrey z Monmouth w „Historii królów Brytanii” (ok. 1136 r.) nazwał go Caliburnus i napisał, że wykuto go na wyspie Avalon, a francuskie romanse i Thomas Malory (1485) utrwaliły imię Excalibur i postać Pani Jeziora.
Historia
U Geoffreya z Monmouth Caliburnus to po prostu najlepszy miecz króla Brytów. W bitwie pod Badon Artur, wzywając imienia Najświętszej Maryi Panny, wpada z nim w szeregi Sasów i, jak twierdzi kronikarz, sam powala czterystu siedemdziesięciu wrogów. Miecz stał się znakiem króla, który broni swojej ziemi.
Thomas Malory opowiada już baśń. Miecz wyciągnięty przez młodego Artura z kamienia łamie się w walce z królem Pellinorem. Czarodziej Merlin prowadzi wtedy króla nad jezioro, gdzie z wody wynurza się ramię odziane w biały jedwab i trzyma w dłoni miecz. Pani Jeziora oddaje go Arturowi w zamian za przyszłą przysługę. Merlin pyta, co król ceni bardziej, miecz czy pochwę. Artur wybiera miecz, a Merlin karci go, bo pochwa jest dziesięć razy cenniejsza: kto ją nosi, nie krwawi z ran.
Największym zagrożeniem dla Excalibura okazała się siostra Artura, czarodziejka Morgana. Wykrada miecz i daje go swojemu kochankowi Accolonowi, który staje do pojedynku z królem, uzbrojonym w podrobioną kopię. Artur, broczący krwią, w końcu odzyskuje swój oręż, ale Morgana kradnie pochwę i ciska ją do jeziora. Od tej pory król nie jest już nietykalny.
W ostatniej bitwie pod Camlann Artur zabija zdrajcę Mordreda, lecz sam zostaje śmiertelnie ranny. Każe swojemu rycerzowi Bediwerowi wrzucić Excalibur do wody. Ten dwa razy chowa miecz, bo żal mu takiego skarbu, i dwa razy kłamie, że nic nie widział. Dopiero za trzecim razem rzuca go naprawdę, a z jeziora wynurza się ręka, która chwyta miecz, potrząsa nim trzykrotnie i znika w toni. Potem łódź z czarnymi królowymi zabiera Artura na Avalon.
Warto wiedzieć, że tradycje się różnią. W części średniowiecznych tekstów miecz z kamienia i miecz z jeziora to jedno ostrze, a u Malory'ego wyraźnie dwa różne. W wielu późniejszych opowieściach i filmach oba wątki zlały się w jedną historię o Excaliburze.
Jak działa
Według Malory'ego dobyty miecz lśnił w oczach wrogów jak trzydzieści pochodni. Jeszcze cenniejsza była pochwa: kto ją nosił, nie tracił krwi z ran. Umierający Artur kazał wrzucić Excalibur do jeziora, a z wody wynurzyła się dłoń, która go pochwyciła.
Moce
- Blask trzydziestu pochodni: Dobyty miecz świecił tak jasno, że oślepiał przeciwników.
- Pochwa przeciw krwawieniu: Właściciel pochwy nie tracił krwi, choćby był ciężko ranny.
- Miecz z Avalonu: Według Geoffreya wykuto go na zaczarowanej wyspie, co czyniło go bronią z innego świata.
- Znak prawowitego króla: Miecz należał do Artura z woli Pani Jeziora i musiał do niej wrócić, gdy panowanie się skończyło.
Losy
Według legendy Excalibur spoczywa na dnie jeziora pod opieką Pani Jeziora, a pochwa zaginęła wcześniej przez Morganę. Z miejscem zatopienia miecza tradycja łączy kilka akwenów w Wielkiej Brytanii, na przykład staw Dozmary Pool w Kornwalii. Żaden historyczny miecz nie został nigdy uznany za Excalibur.
W kulturze
Miecz dał tytuł filmowi Johna Boormana „Excalibur” (1981), a Pani Jeziora wraca w polskiej literaturze w ostatnim tomie sagi o wiedźminie Andrzeja Sapkowskiego, „Pani Jeziora” (1999).
Ciekawostka
Geoffrey z Monmouth w „Historii królów Brytanii” (ok. 1136 r.) nazywa miecz Caliburnus i pisze, że wykuto go na wyspie Avalon. Dawne opowieści walijskie znają go jako Caledfwlch.