
Egida
mitologia grecka
Tak wygląda w Twoim profilu
Ten artefakt czeka gdzieś w lesie. Gdy go znajdziesz podczas grzybobrania, jego animowana ikona zapali się w Twoich Trofeach, w Gablocie artefaktów. Legendarny artefakt daje 50 pkt w lidze.
Tarcza lub płaszcz z koziej skóry, należący do Zeusa i noszony przez jego córkę Atenę. Pośrodku umieszczono gorgoneion, głowę Meduzy, którą Atenie ofiarował Perseusz.
Pochodzenie
Egida, po grecku aigis, czyli „kozia skóra”, to w „Iliadzie” Homera broń Zeusa, którą wykuł dla niego Hefajstos. Późniejsze przekazy, m.in. Eratostenes i Hyginus, łączą ją ze skórą kozy Amaltei, a Apollodor podaje jeszcze inną wersję jej pochodzenia.
Historia
Homer opisuje egidę jako straszną, ozdobioną stu frędzlami ze złota. W piątej pieśni „Iliady” Atena zarzuca ją na ramiona przed bitwą: wokół niej wieńcem biegnie Strach, na niej są Niezgoda, Siła i Pościg, a pośrodku głowa Gorgony, „straszny potwór, znak Zeusa”. Kto zobaczy egidę w ruchu, traci odwagę.
W piętnastej pieśni egidą posłużył się Apollo. Gdy potrząsnął nią prosto w oczy Achajów i krzyknął, Grecy rozbiegli się w panice jak stado przed dwoma drapieżnikami, a Trojanie dotarli aż do okrętów. Zeus z kolei potrząsał egidą na szczycie Idy, wywołując burzę i błyskawice.
Skąd egida się wzięła? Według jednych to skóra kozy Amaltei, której mleko karmiło Zeusa na Krecie, a Zeus użył jej jako tarczy w walce z tytanami. Apollodor opowiada, że w czasie gigantomachii Atena zabiła olbrzyma Pallasa, zdjęła z niego skórę i okryła nią swoje ciało. Herodot sądził z kolei, że Grecy wzięli wzór egidy od Libijek, które nosiły kozie skóry z frędzlami.
Ostateczny kształt egidzie nadał Perseusz. Po zabiciu Meduzy ofiarował jej głowę Atenie, która umieściła ją pośrodku egidy. Od tej pory spojrzenie Gorgony, zamieniające w kamień, było częścią zbroi bogini, a gorgoneion, czyli wizerunek tej głowy, Grecy umieszczali na tarczach, bramach i dachach, by odpędzał zło.
Jak działa
Według Homera, gdy Zeus potrząśnie egidą, nad górą Idą zbierają się chmury, bije piorun, a wrogów ogarnia panika. Głowa Meduzy nawet po odcięciu zamienia w kamień każdego, kto na nią spojrzy. W „Iliadzie” czytamy, że egidy nie pokona nawet piorun Zeusa.
Moce
- Siew paniki: Potrząśnięta egida napełnia wrogów strachem i zmusza ich do ucieczki.
- Władza nad burzą: W rękach Zeusa wywołuje chmury, grzmoty i błyskawice.
- Nieprzebijalna ochrona: Według Homera nie pokona jej nawet piorun Zeusa.
- Wzrok Gorgony: Głowa Meduzy na egidzie zamienia w kamień tego, kto na nią spojrzy.
Losy
Egida jako przedmiot pozostała na Olimpie, ale jej wizerunek przetrwał w sztuce. Nosił ją posąg Ateny Partenos dłuta Fidiasza w Partenonie, a w czasach rzymskich egidę dodawano do portretów cesarzy jako znak boskiej opieki.
W kulturze
Od niej pochodzi polskie wyrażenie „pod egidą” oraz nazwa amerykańskiego systemu obrony okrętów Aegis. Posąg Ateny Partenos z egidą znamy dziś z rzymskich kopii, m.in. ze statuetki Varvakeion w Muzeum Narodowym w Atenach.
Ciekawostka
Niektóre mity mówią, że egida była skórą kozy Amaltei, która wykarmiła małego Zeusa. Od niej pochodzi polskie wyrażenie „pod egidą”, czyli pod opieką lub patronatem.