
Dzwon Zygmunt
historia polska
Tak wygląda w Twoim profilu
Ten artefakt czeka gdzieś w lesie. Gdy go znajdziesz podczas grzybobrania, jego animowana ikona zapali się w Twoich Trofeach, w Gablocie artefaktów. Pospolity artefakt daje 5 pkt w lidze.
Najsłynniejszy polski dzwon, ufundowany przez Zygmunta Starego i odlany w 1520 r. przez Hansa Behema, wisi w Wieży Zygmuntowskiej katedry na Wawelu. Bije tylko w najważniejsze święta i w chwilach ważnych dla kraju.
Pochodzenie
Dzwon ufundował król Zygmunt Stary, a odlał go w Krakowie w 1520 roku norymberski ludwisarz Hans Behem. Wciągnięto go na wieżę katedry wawelskiej 9 lipca 1521 roku, a po raz pierwszy zabrzmiał 13 lipca 1521 roku.
Historia
Zygmunt Stary chciał, by nad Krakowem rozbrzmiewał głos godny Jagiellonów. Zamówił dzwon u mistrza Hansa Behema z Norymbergi, a według tradycji do odlewu przetopiono także brąz armat zdobytych w wielkim zwycięstwie pod Orszą w 1514 roku. Odlew ważył niemal dziesięć ton, co czyniło go jednym z największych dzwonów ówczesnej Europy.
Wciągnięcie kolosa na wieżę było wydarzeniem dla całego miasta. Scenę tę po trzech stuleciach namalował Jan Matejko w obrazie „Zawieszenie dzwonu Zygmunta na wieży katedry w roku 1521”. Gdy 13 lipca 1521 roku dzwon zabił po raz pierwszy, jego głos usłyszał cały Kraków.
Od tej pory Zygmunt bije tylko w wyjątkowych chwilach: w wielkie święta kościelne, przy koronacjach i pogrzebach królów, w dni ważnych rocznic i narodowych przełomów. Zabrzmiał m.in. w 1978 roku po wyborze Karola Wojtyły na papieża i w kwietniu 2005 roku po jego śmierci.
Dzwon jest tak ciężki, że rozkołysać go może tylko kilkunastu doświadczonych dzwonników. Jego żelazne serce, ważące 323 kilogramy, pękało w XIX wieku trzykrotnie. Czwarte pęknięcie wykryto w Boże Narodzenie 2000 roku. Nowe serce, cięższe od dawnego, zabiło po raz pierwszy w kwietniu 2001 roku.
Jak działa
Według krakowskiej tradycji dotknięcie serca dzwonu przynosi szczęście, a panna, która to zrobi, wkrótce wyjdzie za mąż. Dzwon rozkołysać może tylko kilkunastu dzwonników z Bractwa Dzwonników Wawelskich.
Moce
- Głos narodu: Według tradycji Zygmunt odzywa się tylko w najważniejszych dla Polski i Kościoła chwilach.
- Szczęście z serca: Krakowskie podanie głosi, że kto dotknie serca dzwonu, temu dopisze szczęście.
- Rychłe zamążpójście: Panna, która dotknie serca Zygmunta, według tradycji wkrótce wyjdzie za mąż.
- Brąz z Orszy: Według podania dzwon odlano z udziałem brązu zdobytych armat, więc nosi pamięć zwycięstwa.
Losy
Zygmunt wciąż wisi w Wieży Zygmuntowskiej katedry na Wawelu i jest regularnie przeglądany przez specjalistów. W 2021 roku uroczyście obchodzono jubileusz 500-lecia jego pierwszego bicia.
W kulturze
Obraz Jana Matejki z 1874 roku utrwalił jego zawieszenie, a dzwon Zygmunt jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli Krakowa i polskiej historii.
Ciekawostka
Do odlewu miał posłużyć m.in. brąz armat zdobytych w bitwie pod Orszą w 1514 r. Na płaszczu dzwonu widnieje napis „HANS BEHAM VON NVRMBERG”.