
Beczułka Piasta
legenda polska (Gall Anonim)
Tak wygląda w Twoim profilu
Ten artefakt czeka gdzieś w lesie. Gdy go znajdziesz podczas grzybobrania, jego animowana ikona zapali się w Twoich Trofeach, w Gablocie artefaktów. Rzadki artefakt daje 15 pkt w lidze.
Według kroniki Galla Anonima ubogi oracz Piast i jego żona Rzepicha ugościli dwóch wędrowców, których książę Popiel przepędził ze swojej uczty. Piast przygotował na postrzyżyny syna tylko małą beczułkę piwa, a mimo to starczyło dla wszystkich.
Pochodzenie
Opowieść zapisał Gall Anonim w pierwszej polskiej kronice, spisanej na początku XII wieku. Gall podaje, że Piast był synem Chościska, a jego żona miała na imię Rzepka, w późniejszej tradycji Rzepicha. Przydomek „Kołodziej” dodała Piastowi dopiero późniejsza tradycja.
Historia
W Gnieźnie panował książę Popiel. Wyprawiał właśnie wielką ucztę z okazji postrzyżyn swoich synów, czyli dawnego obrzędu, w którym chłopcu po raz pierwszy obcinano włosy i nadawano mu imię. Do grodu przybyli dwaj nieznani wędrowcy, ale zamiast gościny spotkała ich obelga i zostali przepędzeni.
Wędrowcy trafili do chaty ubogiego oracza Piasta, który też szykował postrzyżyny syna. Piast i Rzepka przyjęli ich serdecznie, choć mieli niewiele: beczułkę piwa i prosiaka. Goście kazali nalewać śmiało. Piwa przybywało, aż napełniono wszystkie naczynia pożyczone od sąsiadów, a mięsa nie ubywało.
Wtedy wędrowcy obcięli chłopcu włosy i nadali mu imię Siemowit. U Popiela tymczasem naczynia nagle opustoszały.
Według Galla Siemowit wyrósł na dzielnego męża i został księciem, a Popiela wypędzono z kraju. Kronikarz dodaje, że Popiela dopadły myszy. Późniejsi kronikarze, zwłaszcza Wincenty Kadłubek, rozbudowali ten wątek w słynną opowieść o myszach, które zagryzły okrutnego księcia, według tradycji w wieży nad Gopłem w Kruszwicy. Tajemniczych gości późniejsza tradycja utożsamiała z aniołami lub świętymi.
Jak działa
Według kroniki goście kazali Piastowi spokojnie nalewać, a piwa przybywało, aż napełniono nim wszystkie pożyczone naczynia. Mięsa z prosiaka też nie ubywało. Cud spotkał tych, którzy byli gościnni, a u Popiela naczynia stały puste.
Moce
- Niekończące się piwo: Według kroniki piwa w beczułce przybywało, ile tylko trzeba było nalać.
- Nagroda za gościnność: Cud spotkał tych, którzy przyjęli wędrowców, a skąpy książę stracił swoje zapasy.
- Błogosławieństwo rodu: Postrzyżyny Siemowita w chacie Piasta zapowiedziały narodziny dynastii Piastów.
- Rozmnożone jadło: Razem z piwem cudownie nie ubywało także mięsa z prosiaka.
Losy
Beczułka zaginęła w mrokach legendy, ale ród, któremu dała początek, rządził Polską do 1370 roku, a na Śląsku i Mazowszu jeszcze dłużej. Ostatni Piast śląski zmarł w 1675 roku.
W kulturze
Legendę rozsławiła powieść Józefa Ignacego Kraszewskiego „Stara baśń” (1876), zekranizowana przez Jerzego Hoffmana w 2003 roku. Słowo „piastowski” do dziś oznacza coś dawnego i rdzennie polskiego.
Ciekawostka
Kronika Galla Anonima, spisana na początku XII w., to najstarsza kronika polska. Syn Piasta, Siemowit, miał zostać księciem Polan po obaleniu Popiela.